Άρθρο του κ. Αλέξανδρου Σαρρηγεωργίου* που δημοσιεύτηκε στο Broker’s Time 42
* Ο κ. Αλέξανδρος Σαρρηγεωργίου είναι Πρόεδρος της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος
Οι εξελίξεις του καλοκαιριού με την επιβολή αρχικά της τραπεζικής αργίας και εν συνεχεία των capital controls ήταν πρωτόγνωρες για τα ελληνικά δεδομένα. Το πρώτο διάστημα οι κλειστές τράπεζες και οι κεφαλαιακοί περιορισμοί δημιούργησαν μία σειρά από άμεσα διαδικαστικά ζητήματα για επιχειρήσεις και καταναλωτές όλων των κλάδων, συμπεριλαμβανομένης φυσικά και της ασφαλιστικής αγοράς. Στον ασφαλιστικό κλάδο κληθήκαμε να αντιμετωπίσουμε βασικά θέματα, όπως για παράδειγμα πώς θα εισπράττονται τα ασφάλιστρα, πώς θα καταβάλλονται οι αποζημιώσεις στους δικαιούχους, πώς θα πληρώνονται τα αντασφάλιστρα, πώς θα γίνονται οι επενδύσεις και πολλά άλλα.
Είναι γεγονός πως οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις ανταποκρίθηκαν με ταχύτητα και επάρκεια στα δεδομένα που δημιούργησαν οι περιορισμοί, αξιοποιώντας δυνατότητες όπως οι συναλλαγές μέσω διαδικτύου και καρτών.
Η ουσιαστική επίδραση των capital controls αποτυπώνεται στα αποτελέσματα της παραγωγής ασφαλίστρων του Ιουλίου 2015 και αφορά κυρίως τα επενδυτικά προϊόντα τύπου unit linked. Η εφαρμογή των κεφαλαιακών περιορισμών με την απαγόρευση εξόδου κεφαλαίων από τη χώρα για την αγορά διεθνών αμοιβαίων κεφαλαίων αλλά και η αδυναμία αγοράς αμοιβαίων κεφαλαίων στο εσωτερικό της χώρας «πάγωσαν» την πώληση προγραμμάτων ζωής συνδεδεμένων με επενδύσεις, που μάλιστα στήριζαν τη συνολική παραγωγή της αγοράς τα τελευταία χρόνια με τους αυξητικούς ρυθμούς τους. Έτσι, ο συγκεκριμένος κλάδος τον Ιούλιο του 2015 υπέστη μείωση-ρεκόρ 60% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2014. Με την πρόσφατη απόφαση του υπουργού Οικονομικών (25.9.2015) επιτυγχάνεται μία σχετική χαλάρωση των περιορισμών καθώς επιτρέπεται η εξαγωγή κεφαλαίων στο εξωτερικό για την εξυπηρέτηση υπαρχόντων unit linked προϊόντων περιοδικών καταβολών. Όμως υπάρχει αρκετός δρόμος μπροστά μας για την πλήρη ομαλοποίηση της λειτουργίας του κλάδου των προϊόντων ζωής συνδεδεμένων με επενδύσεις.
Αλλά και σε συνολικό επίπεδο η συνεχιζόμενη ύφεση, η έλλειψη ρευστότητας και η αύξηση της φορολογίας ασφαλίστρων επέδρασαν αρνητικά στην πορεία της ασφαλιστικής αγοράς.
Ο ασφαλιστικός κλάδος είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την πορεία της οικονομίας, οπότε με τον περιορισμό της οικονομικής δραστηριότητας συρρικνώνεται και η ασφαλιστική δραστηριότητα. Έτσι τον δύσκολο Ιούλιο 2015 καταγράφεται αντιστροφή της θετικής πορείας των Ασφαλίσεων Ζωής γενικά, αφού τον συγκεκριμένο μήνα η παραγωγή ασφαλίστρων υπέστη σημαντική μείωση (-17%) ως προς την παραγωγή του Ιουλίου 2014. Επίσης οι Ασφαλίσεις κατά Ζημιών, μετά την αύξηση που κατέγραψαν τον Ιούνιο (+2,8%), επέστρεψαν σε αρνητικό πρόσημο, σημειώνοντας μάλιστα μεγάλη πτώση 12,7%. Ως αποτέλεσμα, η συνολική παραγωγή ασφαλίστρων επέστρεψε σε αρνητικό έδαφος (-0,6%) μετά την άνοδο που είχε καταγράψει στο χρονικό διάστημα Μαρτίου – Ιουνίου 2015.
Από εδώ και στο εξής το κυρίαρχο ζήτημα που παραμένει είναι η σταδιακή επιστροφή της οικονομίας σε συνθήκες «κανονικότητας» προκειμένου να τερματιστεί αυτό το επώδυνο οικονομικά διάστημα και να επιστρέψει η χώρα σε ρυθμούς ανάπτυξης. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η επαναφορά της εμπιστοσύνης, γεγονός που θα οδηγήσει στην επανεκκίνηση της οικονομίας και στην άρση των κεφαλαιακών περιορισμών. Αυτό είναι αποκλειστικά έργο της Πολιτείας και προς αυτή την κατεύθυνση οφείλει να εργαστεί κατά προτεραιότητα.
Η ασφαλιστική αγορά είναι ένας τομέας με μεγάλα περιθώρια ανάπτυξης και καθοριστική συμβολή στην οικονομία της χώρας. Έχει την τεχνογνωσία και τις δυνατότητες να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην οικονομική πρόοδο της Ελλάδας. Μέχρι σήμερα οι δυνατότητες συνεισφοράς της ασφαλιστικής αγοράς δεν αξιοποιούνται από την Πολιτεία όσο θα έπρεπε. Σε κρίσιμους τομείς όπως είναι η υγεία και η σύνταξη, όπου οι κοινωνικές παροχές μειώνονται συνεχώς λόγω της οικονομικής δυσπραγίας του κράτους, η ασφαλιστική αγορά μπορεί μέσω στενής συνεργασίας με το Δημόσιο να προσφέρει βιώσιμες λύσεις προς όφελος όλων των μερών.
Η ελληνική ασφαλιστική αγορά μέσω του θεσμικού εκπροσώπου της, της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος έχει επανειλημμένα εκφράσει τις θέσεις της και είναι ανά πάσα στιγμή έτοιμη να εισέλθει σε εκτενή διάλογο με την Πολιτεία για τους τρόπους που η Ιδιωτική Ασφάλιση μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη της χώρας. Το στοίχημα για την κυβέρνηση είναι να αναγνωρίσει άμεσα τους τομείς που μπορούν να συμβάλουν στην έξοδο της οικονομίας από την ύφεση και τους τρόπους που αυτό μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματικά και γρήγορα, ώστε να μη χαθεί άλλος χρόνος για την Ελλάδα.