Άρθρο της κ. Ντορίνας Οικονομοπούλου που δημοσιεύτηκε στο Broker’s Time 44 *
* Η κ. Ντορίνα Οικονομοπούλου είναι Γενική Διευθύντρια της Marsh ΕΠΕ Μεσίτες Ασφαλίσεων
Στο στάδιο της σύνταξης των ασφαλιστικών υποχρεώσεων ενός έργου που ένας επιχειρηματίας ή οργανισμός υλοποιεί, τακτικά τίθεται το δίλημμα σχετικά με το ποιος θα υλοποιήσει την ασφάλιση των ευθυνών που απορρέουν από την υλοποίηση της κατασκευής. Στις αναπτυγμένες αγορές είναι όλο και πιο διαδεδομένο ο ιδιοκτήτης να αναλαμβάνει την ασφάλιση ευθύνης σε μεγάλα έργα μέσα από ειδικά προγράμματα, τα λεγόμενα OCLIP (Owners or Principal Controlled Liability Programmes).
Η εμπειρία σε μεγάλα έργα δείχνει ότι ο ιδιοκτήτης τυπικά διατηρεί μια ευρύτερη εικόνα του έργου, χωρίς να εστιάζει σε επιμέρους εργασίες, γεγονός που τον καθιστά σε θέση να κατανοεί και να χαρτογραφεί καλύτερα τους κινδύνους που αφορούν το έργο και άρα να υλοποιήσει μια ασφάλιση ευθύνης στα μέτρα του έργου, ελαχιστοποιώντας την πιθανότητα ανασφάλιστων ζημιών λόγω απουσίας ασφαλιστικής προστασίας ή λόγω έλλειψης κατανόησης αναφορικά με το ποιος φέρει την ευθύνη ασφάλισης του συγκεκριμένου κινδύνου.
Ένα σωστό ασφαλιστικό πρόγραμμα γι’ αυτές τις περιπτώσεις θα μπορούσε να προσφέρει προστασία για όσους εμπλέκονται στο έργο, στον σχεδιασμό, διαχείριση και έλεγχο, εξαιρώντας βεβαίως δικηγόρους, λογιστές (white collar) ή άλλες κατηγορίες επαγγελματιών λόγω των διαφορετικών καθηκόντων τους, αλλά και προφίλ κινδύνων.
Το πρωταρχικό στάδιο σε κάθε έργο παρέχει τον πιο ενδεδειγμένο χρόνο για να ληφθούν αποφάσεις για τη διαχείριση κινδύνων ευθύνης χρησιμοποιώντας τέσσερις βασικές τεχνικές προσεγγίσεις:
Υλοποιώντας μια σύγκριση μεταξύ των προσεγγίσεων που κάποιος μπορεί να ακολουθήσει, δηλαδή ασφάλιση ευθύνης από τον ανάδοχο ή τον κύριο του έργου, θα μπορούσε να εντοπίσει μια σειρά πλεονεκτημάτων ή μειονεκτημάτων κατά περίπτωση τα οποία θα πρέπει να αξιολογούνται κατά τη φάση που ο κύριος του έργου αποφασίζει για την ανάθεση των ασφαλιστικών υποχρεώσεων στα μέρη που εμπλέκονται στο έργο.
Τα πλεονεκτήματα/μειονεκτήματα της κάθε προσέγγισης παρουσιάζονται αναλυτικότερα στον πίνακα που ακολουθεί.
Πρόγραμμα ασφάλισης ελεγχόμενο από τον κύριο του έργου
Πρόγραμμα ασφάλισης ελεγχόμενο από τον ανάδοχο
Ένας μεγαλύτερος όγκος ασφαλίστρων συνεπάγεται & καλύτερη αγοραστική δύναμη των ορίων προς ασφάλιση, κάλυψης και λεκτικών (όρων ασφάλισης)
Το σύνηθες είναι ο κύριος του έργου να αποδέχεται ετήσια ασφαλιστήρια που υλοποιεί κατά κανόνα στα πλαίσια της επαγγελματικής του δραστηριότητας.
Ο κύριος του έργου, επιλέγει τα όρια με τα οποία αισθάνεται ασφαλής.
Συνήθως ο ανάδοχος, επιθυμεί να παρέχει χαμηλότερα όρια ευθύνης και αποζημίωσης από τα επιθυμητά από τον κύριο του έργου.
Είναι πιθανό να αγοραστεί υψηλότερο όριο το οποίο θα καλύπτει και όλα τα εμπλεκόμενα μέρη & τις εργασίες τους.
Μεμονωμένα όρια ευθύνης θα εφαρμόζονται από τον κάθε ασφαλισμένο ανάδοχο και εργολάβο/υπεργολάβο, βεβαίως αθροιζόμενα μπορεί να παρέχουν υψηλότερο όριο προστασίας, εξαρτώμενα βέβαια άμεσα από τον προκαθαριζόμενο τρόπο λειτουργίας τους και από το κατά ποσό θα μπορούσαν να ενεργοποιηθούν σε περίπτωση επέλευσης ζημιογόνου γεγονότος.
Η κάλυψη είναι κοινή για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, εφαρμόζονται ίδιοι όροι.
Η παρεχόμενη κάλυψη μπορεί επίσης να ποικίλλει κατά ανάδοχο εργολάβο/υπεργολάβο, ανάλογα με τον ασφαλιστή και το εφαρμοζόμενο λεκτικό.
Η αγορά πολυετών ασφαλιστηρίων συνιστάται ώστε να κλειδώνονται ασφάλιστρα και όροι ασφάλισης. Συμβόλαια τριετούς έως οκταετούς διάρκειας είναι διαθέσιμα στην αγορά και είναι άμεσα βέβαια συναρτώμενα από την «όρεξη» του ασφαλιστή για το εκάστοτε έργο.
Παρέχοντας ετησίως ανανεούμενη κάλυψη σημαίνει ότι οι όροι και οι συνθήκες ασφαλίσεως υπόκεινται στις διακυμάνσεις/αλλαγές της αγοράς, ενώ το προφίλ των κινδύνων μπορεί να είναι επίσης μεταβαλλόμενο.
Η κάλυψη αφορά σε ζημιές που σχετίζονται μόνο με το συγκεκριμένο έργο, επομένως τα όρια δεν υπάρχει περίπτωση να απορροφηθούν από άλλα έργα μη συναφή με το συγκεκριμένο.
Η ασφάλιση εφαρμόζεται για το σύνολο των έργων που το κάθε μέρος αναλαμβάνει και ως εκ τούτου μπορεί να εξαντληθεί από ζημιές άσχετες με το συγκεκριμένο έργο.
Η κάλυψη είναι προσαρμοσμένη στις ανάγκες του έργου.
Η ασφάλιση παρέχεται για την κάλυψη των αναγκών του αναδόχου εργολάβου με βάση τις επιχειρηματικές/επαγγελματικές του ανάγκες.
Υπάρχει συνήθως ένας εμπλεκόμενος ασφαλιστής, γεγονός που διευκολύνει τη διαχείριση απαιτήσεων.
Πολλοί διαφορετικοί ασφαλιστές έχουν ως αποτέλεσμα συνθετότερη διαχείριση απαιτήσεων και μεγαλύτερο διαχειριστικό κόστος.
Ο κύριος του έργου ελέγχει την ασφαλιστική κάλυψη, άρα και τη διατήρησή της σε ισχύ για όσο διάστημα είναι αναγκαίο.
Ο κύριος του έργου εξαρτάται από τον ανάδοχο, εργολάβο/υπεργολάβο να υλοποιήσει τις ασφαλίσεις που απαιτούνται συμβατικά. Δυσκολίες μπορεί να υπάρξουν στην περίπτωση που το εμπλεκόμενο μέρος δεν μπορεί να βρει ασφαλιστική κάλυψη λόγω κακού ιστορικού ζημιών ή ο ασφαλιστής του έχει περιορίσει την ασφαλιστική κάλυψη ή αντιμετωπίζει οικονομικού χαρακτήρα ζητήματα ή πτωχεύσει.
Σημαντικές και ουσιαστικές αλλαγές στο έργο επικοινωνούνται ευκολότερα στον ασφαλιστή.
Εξάρτηση από το κάθε εμπλεκόμενο μέρος αναφορικά με την τήρηση των ασφαλιστικών βαρών.
Η διαχείριση της ασφάλισης είναι ευκολότερη για τον κύριο του έργου.
Τα πολαπλά ασφαλιστήρια συνεπάγονται υψηλότερο διαχειριστικό κόστος αφού επιβάλλεται η παρακολούθηση και τήρηση αρχείων από τον κύριο του έργου αναφορικά με τη διατήρηση της κάλυψης την οποία ο ανάδοχος συμβατικά έχει δεσμευτεί να παρέχει.
Ως συμπέρασμα, δεν είναι επαρκές να υπάρχει μία γενική κατανόηση των κινδύνων που σχετίζονται με τα έργα και των αναγκαίων ασφαλιστικών λύσεων όταν παρέχονται συμβουλές σε σημαντικά project που ένας επιχειρηματίας εκτελεί. Απαιτούνται εμπειρία, εξειδίκευση και η γνώση του συμβούλου ώστε οι οργανισμοί και επιχειρηματίες να κατανοούν τις προκλήσεις και να λαμβάνουν τις σωστές αποφάσεις.