Άρθρο της κ. Ηλέκτρας Αποστολοπούλου, που δημοσιεύτηκε στο Broker’s Time 53*
*Η κ. Αποστολοπούλου είναι MSc ACII, N.S. Apostolopoulos Insurance Brokers & Consultants Co. Ltd. & Μέλος ΔΣ ΣΕΜΑ
Διανύουμε, πλέον, τους ζεστούς μήνες του καλοκαιριού και οι ελληνικές θάλασσες «καλούν» τους ιδιοκτήτες σκαφών, μικρών ή μεγάλων, να τις χαρούν με ασφάλεια.
Ενόψει, λοιπόν, της καλοκαιρινής σεζόν, θα ήταν χρήσιμο οι ιδιοκτήτες σκαφών να προσέξουν τα παρακάτω σημεία που αφορούν στα ασφαλιστήρια συμβόλαια των σκαφών τους, προκειμένου να απολαύσουν ένα ξένοιαστο καλοκαίρι, χωρίς δυσάρεστες εκπλήξεις.
Ήδη από το 2014, και σε ό,τι αφορά τα σκάφη, τα πλοία αναψυχής και τα επιβατηγά πλοία, ο Έλληνας νομοθέτης έχει προβλέψει τα ελάχιστα όρια ασφάλισης αστικής ευθύνης με τον Ν. 4256/2014. Συγκεκριμένα: 50.000 ευρώ ανά άτομο και 500.000 ευρώ ανά συμβάν για σωματικές βλάβες ή/και θάνατο επιβαινόντων και τρίτων, 150.000 ευρώ για υλικές ζημιές και 150.000 ευρώ για θαλάσσια ρύπανση.
Η λέξη-«κλειδί», βέβαια, στην προηγούμενη παράγραφο είναι το «ελάχιστα» που αναφέρεται στα όρια ασφάλισης. Η ασφαλιστική αγορά, με βάση τον παραπάνω νόμο, προέκρινε την εξής λύση: Την «απλή εναρμόνιση» των ασφαλιστικών καλύψεων αστικής ευθύνης με τη νομοθεσία, δηλαδή τα ελάχιστα όρια που προβλέπει ο Ν. 4256/2014, και μόνο όσον αφορά στα σκάφη που βρίσκονται εντός θαλάσσης.
Η πρακτική είναι συνήθης στην αγορά μας και καθ’ όλα σκόπιμη και θεμιτή, υπό τη βασική προϋπόθεση ότι ο ασφαλιζόμενος αντιλαμβάνεται τι αγοράζει. Σημείο αναφοράς για τον ναυτιλιακό κλάδο και τη διεθνή πρακτική είναι η ασφάλιση σκαφών με τους ευρείας χρήσης τυποποιημένους αγγλικούς γενικούς όρους ασφάλισης ”Institute Yacht Clauses 1.11.85 CL328” και συγκεκριμένα τον όρο 11. «Αστικής Ευθύνης», ο οποίος προβλέπει εξαιρετικά μεγαλύτερο εύρος καλύψεων από αυτό που ορίζει η ελληνική νομοθεσία, και ως εκ τούτου μπορεί να εντοπίσει κανείς διάφορα ζητήματα που μπορεί να προκύψουν στην πράξη.
Η ελληνική ασφαλιστική αγορά συνήθως παρέχει τους συγκεκριμένους γενικούς όρους, και κατά συνέπεια τον όρο 11, με την προϋπόθεση ότι καλύπτονται και οι ίδιες ζημιές του σκάφους στην εκάστοτε δηλωμένη ασφαλιζόμενη αξία. Ωστόσο, η προστιθέμενή μας αξία ως επαγγελματιών μεσιτών θα έπρεπε να είναι η διαπίστωση και η επισήμανση στον πελάτη μας των διαφορών στις παρεχόμενες καλύψεις, καθώς ο προσεκτικός ιδιοκτήτης σκαφών θα διαπιστώσει ότι, αν και τα ασφάλιστρα των συμβολαίων αστικής ευθύνης της «απλής εναρμόνισης» με την ελληνική νομοθεσία είναι ελαφρώς πιο οικονομικά από τα “Institute Yacht Clauses”, δεν παρέχουν τις εξής σημαντικές επιπρόσθετες καλύψεις, οι οποίες σε περίπτωση ζημίας θα επιβαρύνουν τον ιδιοκτήτη:
Επίσης να επισημάνουμε ότι στην ως άνω ελληνική νομοθεσία -και τα ελάχιστα όριά της- υπάγονται όχι μόνο τα σκάφη προσωπικής χρήσης ή αναψυχής, αλλά και τα επιβατηγά τουριστικά ημερόπλοια μέχρι 300 GT που συναντώνται συχνότατα στις ελληνικές ακτές. Στις περιπτώσεις αυτές, οι συνέπειες στον ιδιοκτήτη θα είναι, δυνητικά, καταστροφικές.
Τι θα συνέβαινε στην απευκταία περίπτωση ενός ημερόπλοιου με 40 ή 50 επιβάτες το οποίο βυθίζεται, προκαλώντας: 1) ναυάγιο σε σημείο που κρίνεται αναγκαστική η ανέλκυση, (2) σωματικές βλάβες ή ακόμη και τον θάνατο επιβατών, καθώς και 3) την αναπόφευκτη θαλάσσια ρύπανση; Του αρκούν αυτού του ιδιοκτήτη τα «ελάχιστα» όρια της νομοθεσίας; Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τους και εμείς να τους εφιστούμε την προσοχή στους πιθανούς κινδύνους προτού αποφασίσουν τι είδους ασφαλιστήριο συμβόλαιο συνάπτουν.
Κλείνοντας, θα ήταν χρήσιμο -αλλά και κρίσιμο- να αναφερθούμε στον όρο περί Δικαίου & Δικαιοδοσίας, για την επίλυση τυχόν διαφορών των ασφαλιζομένων με την ασφαλιστική εταιρεία, που περιλαμβάνεται σε όλα τα συμβόλαια. Λόγω των διαθέσιμων ασφαλιστικών προϊόντων και εταιρειών από την τοπική και διεθνή αγορά, οι ασφαλιζόμενοι θα πρέπει πάντα να παρατηρούν τον συγκεκριμένο όρο και να φροντίζουν, στο μέτρο του δυνατού, να ταιριάζει με τις ανάγκες και τις δυνατότητές τους.
Είναι μεγάλης σημασίας το αν το συμβόλαιο θα ορίζει ότι για τυχόν διαφορές μεταξύ ασφαλιζομένου και ασφαλιστικής εταιρείας θα ισχύσει π.χ. Ελληνικό Δίκαιο & Δικαιοδοσία, Αγγλικό Δίκαιο & Ελληνική Δικαιοδοσία, Αγγλικό Δίκαιο & Αγγλική Δικαιοδοσία, Γερμανικό Δίκαιο & Γερμανική Δικαιοδοσία και ούτω καθεξής.
Είναι, λοιπόν, πολλά τα θέματα που «κρύβουν» τα ασφαλιστήρια συμβόλαια σκαφών και για τα οποία θα πρέπει κι εμείς, ως επαγγελματίες, να είμαστε ενήμεροι, προκειμένου να προστατεύουμε τους πελάτες μας και να επιβεβαιώνουμε την προστιθέμενή μας αξία ως insurance brokers.